روان شناسی درباره درس خواندن

روانشناسي-دست و دلم به درس خوندن نمي ره و هر چي مي خوام خودم رو متقاعد کنم که بايد درس بخونم ، نمي تونم؛ همة امکانات هم براي درس خوندن فراهمه، چه کنم؟

 

 

هر رفتاري که انسان انجام مي دهد، ناشي از تعامل سه عنصر هدف، انگيزه و نياز است. چرا وقتي ما تشنه مي شويم، سراسيمه به هر طرفي مي رويم، تا آب به دست آوريم و رفع عطش کنيم؟ زيرا نياز به آب داريم و کمبود آب در بدن ما، موجب انگيختگي فيزيولوژيکي ما مي شود و ايجاد انگيزه مي کند و در نتيجه، براي رسيدن به هدف، يعني آب، همة سعي و تلاش خود را به کار مي گيريم. اگر شما مي خواهيد انگيزة مطالعه کردن بيشتري پيدا کنيد، در مرحلة اول بايد هدف خود را مشخص کنيد. وقتي مشخص شد که شما چه هدفي داريد، طبعا براي رسيدن به آن هدف، احساس مي کنيد که نيازمند چيزهايي هستيد که از طريق مطالعه و درس خواندن به دست مي آيند و در نتيجه، براي دست يابي به آن چيزها، برنامه ريزي مي کنيد؛ سپس بر اساس آن برنامه، عمل مي کنيد.

 

بدون ترديد، شما به خاطر هدفي در کنکور سراسري شرکت کرديد؛ تا به دانشگاه راه پيدا کنيد. حال که وارد دانشگاه شديد، بايد توجه داشته باشيد که هدف شما چه بود؛ زيرا بعضي از دانشجويان، يا هدف نهايي خود را گم مي کنند و يا اهداف واسطه اي را به عنوان هدف نهايي، تلقي مي کنند که در هر دو صورت، دچار نوعي سردرگمي مي شوند و انگيزه اي براي مطالعه ندارند؛ حال آن که وارد دانشگاه شدن، در واقع، آغاز راه است و براي طي کردن اين راه، بايد شبانه روز تلاش کرد و از همة امکانات، بهره جست؛ تا به هدف رسيد. موفقيت در تحصيل، برآيند عوامل زير است:

 

1. ميزان تلاش و کوشش، به گونه اي که بر اساس برنامه اي منظم صورت گيرد و نتيجة چنين تلاشي، بايد متناسب با ميزان صرف وقت باشد. به طور مسلم کوشش هاي منظم و پيگير براي تسلط بر موضوع درس، نقش مؤثري ايفا مي کنند.

 

2. انگيزه و علاقه که عاملي دروني است و به روشن شدن هدف درس، بستگي و ارتباط مستقيم دارد.

 

3. تجربيات قبلي که مفهوم دقيق آن، برخورداري از پيش مطالعه در زمينة درس جديد مي باشد.

 

4. تمرکز و دقت، به گونه اي که ذهن با تمام توانايي و قدرت جذب اطلاعات علمي، در حوزه درس مورد نظر، فعال باشد.

 

5. برقراري ارتباط منطقي و معنادار بين بخش هاي مختلف درس مورد نظر، به گونه اي که «اصل پيوستگي» به عنوان يکي از اصول مهم يادگيري، حفظ شود. اگر مطالب درسي را به صورتي مرتبط با يکديگر در نظر بگيرد و تأثير حذف يا اضافة مطلبي را در آنها بررسي کنيد، يادگيري پايدار و پابرجايي را احراز کرده ايد.

 

6. بهره گيري از تلقين مثبت؛ اگر تحت تأثير افکار منفي قرار مي گيريد و در مقطعي از دوران تحصيل، تصور مي کنيد که فردي ناموفق و بيهوده هستيد، عملاً رفتار و کردار شما متأثر از چنين وضعي خواهد شد و نتيجة مطلوبي به بار نخواهد آمد؛ امّا با تلقين جنبه هاي مثبت و سازنده، به افکار اميدبخش و متعالي دست خواهيد يافت و تداوم چنين افکار و حالاتي، در نتيجة کارتان، چشمگير خواهد بود.

 

7. توکل به خداي متعال را در هيچ لحظه اي از دست ندهيد؛ بلکه در مواقع حساس و دشواري که برايتان پيش مي آيد، بيشتر از هميشه، به نيروي ايمان به خدا، تکيه کنيد و او را در همه حال، ناظر بر خود و پشتيبان واقعي تان بدانيد که در چنين صورتي، به ياري حق، موفقيت در انتظار شما خواهد بود.

 

8. راهکار اساسي در تحصيل موفق، کسب انگيزه و تقويت نشاط و شادابي درسي است. بنابراين براي افزايش سطح انگيزه، راهکارهاي زير را عملي سازيد:

 

الف) فهرستي از توانمندي هاي خود تهيه کرده، روزي دو يا سه بار با صداي بلند آن را بخوانيد؛ مثلا بگوييد: من شخص با استعدادي هستم و من... هستم.

 

ب) فهرستي از فوايد مادي, معنوي و موقعيتي درس خواندن و کسب موفقيت تحصيلي خود را تهيه کرده، آن را هر روز مرور کنيد و هر روز نيم ساعت بر روي يکي از آن فايده ها، فکر کنيد و 10 سطر دربارة آن بنويسيد و اين عمل را براي

 

همه فايده ها انجام دهيد و بعد هر کدام را که براي شما خوشايندتر بود، گاهي اوقات مطالعه کرده، به آن بيفزاييد.

 

ج) فهرستي از پيامدهاي منفي درس نخواندن, مانند اخراج از دانشگاه، مشروط شدن و... را تهيه و با تأمل در مورد آنها، اين پيامدهاي منفي را براي خود، جدي, بزرگ و معضل آفرين معرفي کنيد.

 

9. يکي ديگر از عوامل، شيوه درس خواندن است؛ پس خوب است در روش تحصيل خود تجديد نظر کنيد و با مطالعة بيشتر، به يک شيوة علمي و کارآمد برسيد. در اين باره، توجه شما را به چند توصية مهم دربارة شيوة تحصيل جلب مي کنيم:

 

الف) سعي کنيد براي حفظ و جلب انگيزة لازم, به اتفاق يکي از دوستان خود مطالعه کنيد و يا با او مباحثه کنيد.

 

ب) دانشجوي گرامي! شکل درس خواندن، بر اساس مادة درسي, مقطع تحصيلي, زمان و فرصت تحصيلي و توانمندي هاي فراگير و موقعيت فراگير، تفاوت مي کند.

 

بي ترديد، شکل تحصيل در دبستان با شکل تحصيل در دانشگاه، يکسان نيست و شما نمي توانيد همان گونه که در دبيرستان درس مي خوانديد، در دانشگاه نيز به همان شيوه موفق باشيد و يا شکل ارائة درس رياضي و ياد گرفتن آن با درس فارسي، متفاوت است و بر همين اساس، در درس هاي دانشگاه، بيشتر حجم کار بر دوش فراگير است و استاد تنها به ارائة مطالبي که دانشجو با تلاش فردي به آنها نمي رسد، مي پردازد. از اين رو، دانشجو بايد به گونه اي به درس توجه کند که مطالب سهل را خود فراگير بگيرد و مطالب دشوار را به کمک استاد بياموزد. از اين رو، توصيه مي شود به امور زير توجه کنيد: 1. قبل از شرکت در کلاس درس، پيش مطالعه (مطالعه قبلي) داشته باشيد.

 

2. با بر شمردن ثمرات و فوايد درس و مجموعه درس ها و اجراي دقيق موارد قبلي، سطح انگيزة خود را افزايش دهيد.

 

3. به هنگام پيش مطالعه، برخي نکات مهم درس را يادداشت کنيد.

 

4. رأس ساعت مقرر، در کلاس درس حاضر شويد و بدانيد که تأخير و غيبت (هر چند مجاز)، آفت تحصيل مفيد است.

 

5. در کلاس درس، به سخنان استاد و ارائة او به صورت دقيق گوش دهيد و با تمرين، ميزان تمرکز حواس خود را بالا ببريد و براي اين کار، از 5 دقيقه شروع و لحظه به لحظه، آن را زيادتر کنيد.

 

6. مطالب دشوار درس را يادداشت کنيد.

 

7. اگر بين مطالبي که در پيش مطالعه ياد گرفتيد و آن چه استاد مي گويد، ناسازگاري وجود داشت، سؤال کنيد و هر جا که ابهام داشتيد، سؤال کنيد.

 

8. از استاد درخواست کنيد که کتاب هاي ديگري را غير از متن درسي، به شما معرفي کند. اين کتاب ها بايد يکي در سطح برتر از متن درسي و يکي در سطحي پايين تر از متن درسي باشد؛ تا اگر مطلب را متوجه نشديد، به کتاب ساده تر مراجعه کنيد و اگر مطالب درس را متوجه شديد، براي گسترش و تعميق آموخته ها، به مطالعة آن بپردازيد.

 

9. بعد از فرا گرفتن درس، مدتي بر روي آن و مطالب آموخته شدة قبلي، فکر کنيد؛ يعني فضايي مناسب و آرام برگزيده و حدود 30 تا 60 دقيقه به ميزان ضرورت بر روي مطلب آموخته شده بينديشيد.

 

10. بعد از يادگيري و تفکر، مطالب را به زبان خود در دفتر اصلي درس يادداشت کنيد. اگر به صورت مستمر و منظم، تمام مطالب را اين گونه بررسي و يادداشت کنيد، در پايان ترم، جزوة شما خود يک کتاب مفيد خواهد بود. همچنين به نکات زير در مورد شيوة مطالعه دقت کنيد: 1. از مطالعة شتاب زده پرهيز کنيد.

 

2. کتاب يا بخش مورد نظر از کتاب را به قسمت هاي کوچک تر تقسيم کنيد و هر قسمتي را مطالعه کرده، بفهميد و بعد به سراغ قسمت بعدي برويد.

 

3. فضا و مکان مطالعه را براي خود مکاني جذاب و نشاط آفرين بسازيد، حتي با تغيير محيط و به کارگيري وسايل نشاط آور.

 

4. نور کافي, حرارت متناسب, وضعيت نشستن و فضاي مناسب براي درس و نيز به کارگيري ابزار کمک آموزشي خوب، در تحصيل و مطالعه بسيار مؤثر مي باشند.

 

5. ورزش صبحگاهي را فراموش نکنيد و در روز، سه تا چهار نوبت و در هر نوبت، 5 تا 6 بار، تنفس عميق را فراموش نکنيد.

 

6. متن درسي و مورد مطالعه را هماهنگ و هم سطح با فهم خود برگزينيد.

 

7. خود را به رعايت نظم در مطالعه عادت دهيد؛ مانند شروع در ساعت معين و پايان در ساعت معين. همچنين مطالعه را قطع نکنيد و از انحراف فکر و حواس پرهيز کنيد.

چند تذکر:

 

1. تحول جديد و ترک سابقه و روش قبلي به سرعت و سهولت انجام نمي پذيرد؛ از اين رو، صبر و حوصله و مقاومت، شرط موفقيت است.

 

2. نظارت بر اجرا و اين که برنامة درسي خود را به دست خودتان ارزيابي کنيد، لازمة پيشرفت است؛ زيرا نواقص را مرتفع و برنامه را پيش مي برد. بنابراين، عملکرد تحصيلي خود را ارزيابي و نقاط ضعف آن را مرتفع سازيد.

 

3. هرگاه در اجراي برنامة تحصيلي خود موفقيت داشتيد، خود را تشويق کنيد و پشتکار خود را افزايش دهيد.

 

4. براي هر روز (هر 24 ساعت) خود برنامه داشته باشيد و بر اساس آن حرکت کنيد و شب، ميزان هماهنگي خود را با برنامه، ارزيابي کنيد.

 

نظم و برنامه ريزي در زندگي، براي استفادة مناسب از فرصت ها و رسيدن به اهداف است. براي منظم شدن، بايستي اهداف را در دو گروه بلندمدت و کوتاه مدت، تنظيم کرد؛ سپس برنامه اي زمان بندي شده براي وصول به آن طراحي و اجرا کرد. بدون تعيين اهداف، برنامه ريزي، غيرممکن و بدون برنامه ريزي، نظم ناميسر است.

 

اشخاص منظم، حتي براي کوچک ترين کارهاي زندگي خود داراي برنامه هستند؛ مانند چگونه خوابيدن، چگونه لباس پوشيدن، چگونه نماز خواندن، چگونه ناخن گرفتن و چگونه موها را شانه کردن.

 

موفقيت در هر کاري، مرهون سه امر است؛ شناخت هدف، برنامه ريزي، همت و تلاش. با توکل بر خداوند و اجراي اين سه رکن، به يقين، به هدف خواهيد رسيد.

 

اکنون شما بايد امور زير را رعايت کنيد:

 

1. عزم و همت خود را محکم کنيد.

 

2. با مشورت با افراد خبره نحوه درس خواندن خود را اصلاح کنيد و براي اوقات شبانه روز خود برنامه ريزي کنيد. ساعات ابتدايي صبح را نخوابيد و سعي کنيد در آن ساعات، درس بخوانيد و براي خود هم مباحثه انتخاب کنيد و تمامي درس ها را بدون استثنا، با او بحث و گفت وگو کنيد.

 

3. براي پاي بند بودن و عمل کردن به برنامه هاي طراحي شدة خود، از يک برنامة تنبيه و پاداش کمک بگيريد و در پايان هر روز يا هر هفته، به ميزان موفقيت ها و عملي کردن برنامه هاي طراحي شده، خود را تشويق کنيد و به ميزان تنبلي ها و عمل نکردن به آن برنامه، خود را تنبيه کنيد.

منبع:پايگاه حوزه

donyaye elm...